In onze drukke, steeds sneller draaiende wereld kan het lastig zijn om tot rust te komen. Voor kinderen én volwassenen kan overprikkeling snel optreden door prikkels van buitenaf, zoals geluiden, beelden en zelfs sociale interacties. Dit kan leiden tot stress, angst, boosheid of concentratieproblemen. En hetzelfde geldt voor onderprikkeling: een tekort aan prikkels dat voor dezelfde symptomen kan zorgen. Daarom is het belangrijk om momenten van rust en herstel in te bouwen, bijvoorbeeld door ontprikkelende activiteiten.

Wat is overprikkeld?

Ontprikkelen betekent letterlijk het verminderen van prikkels die ons brein overstimuleren. Dit kan door het bieden van een rustige omgeving en het kiezen van activiteiten die helpen om lichaam en geest tot rust te brengen. Het doel is om de spanning die zich heeft opgebouwd door overprikkeling te verlagen, zodat we weer kunnen opladen en ons beter kunnen concentreren. De wereld stuurt nu eenmaal continu prikkels op ons af, en op een gegeven moment, zeker voor een hoogsensitief persoon, wordt het gewoon even allemaal teveel.

Wat zijn ontprikkelende activiteiten?

Ontprikkelende activiteiten kunnen eenvoudige, rustige bezigheden zijn, zoals tekenen, lezen of wandelen in de natuur. Daarnaast kunnen ook zintuiglijke activiteiten helpen om het zenuwstelsel te kalmeren, zoals het voelen van zachte materialen of het luisteren naar kalmerende muziek.

Daarnaast kan het juist helpen om je spieren in te zetten om spanning en stress te reguleren. Alle activiteiten die bijdragen aan een beter lichaamsgevoel kunnen ontprikkelend werken. Voor kinderen kunnen activiteiten zoals het tillen van zware spullen, helpen in de tuin, vegen met een bezem of het stapelen van hout erg zinvol zijn. Bovendien vinden ze dit vaak ook prettig om te doen. Eerst het lichaam actief inzetten kan helpen om daarna makkelijker tot rust te komen.

Het gaat erom activiteiten te vinden die passen en een ontspannen gevoel geven. Ook fysiek contact, zoals een stevige knuffel, kan bijdragen aan ontspanning. Diepe aanraking geeft een gevoel van veiligheid, waardoor spanning en onrust afnemen. Voor ouder en kind is dit bovendien een waardevolle manier om verbinding te maken en prikkels samen te reguleren.

Bij kinderen kan overprikkeling zich uiten in gedragsproblemen of concentratieverlies, wat invloed heeft op hun schoolprestaties en algeheel welzijn. Door regelmatig ontprikkelende activiteiten aan te bieden, kunnen we kinderen helpen zich beter te concentreren en met meer energie hun taken aan te pakken.

Hoe herken ik overprikkeling?

Voor ouders en zorgverleners is het belangrijk om signalen van overprikkeling tijdig te herkennen. Dit kan zich uiten in onrust, vermoeidheid, prikkelbaarheid of zelfs boosheid. Het aanbieden van rustgevende, ontprikkelende momenten in de dagelijkse routine is essentieel. Activiteiten zoals lezen, rekken en strekken, of een korte (kinder)meditatie kunnen al wonderen doen.

Of het nu thuis, op school of op het werk is, het creëren van momenten van rust is een essentieel onderdeel van de dag voor zowel kinderen áls volwassenen.

Meer weten over prikkelverwerking of sensorische integratie? Lees hier verder.